مخصوصا از طريقه‌اى كه در ايران معمول بوده ، از اينقرار كه مجرمين و جانيان مستحق اعدام را « 1 » ، براى استفادهء طبى ، زنده نگاه مىداشتند . اين عمل زنده نگاه داشتن اشخاص واجب القتل براى تجربهء طبى در مصر در عهد بطالسه نيز معمول بوده است . در سومين كتاب دينكرد شرح مختصرى راجع به طب آمده است ، كه بلا شك محتويات آن از منابع عهد ساسانى « 2 » جمع شده است . مؤلف دينكرد سلامت را دو قسم دانسته : سلامت تن ، و سلامت جان : و طبيب را دو نوع شمرده روحانى و جسمانى ، لكن ظن قوى ميرود ، كه در طبابت جسمانى هم فصلى راجع بتداوى روحى وجود داشته است . اصول طب ايران كاملا زردشتى و مبتنى بر روايات اوستايى بوده ، لكن نفوذ طبابت يونانى از همه جاى آن ظاهر است . بموجب طب بقراطى علاج از سه طريق ميسر تواند شد : آنچه بوسيلهء دوا علاج نمىپذيرد ، بايد بوسيله آهن ( يعنى كارد ) علاج كرد ، و آنچه بوسيلهء آهن معالجه نشود ، بايد با آتش شفا بخشيد ، و مرضى كه از آتش بر طرف نشود ، شفاناپذير است . در كتاب ونديداد « 3 » نيز سه قسم علاج تشخيص داده شده است : كارد ، و نباتات ، و كلام مقدس ، و اين وسيله آخر مؤثرتر از سايرين بشمار مىرفته است . علاج بوسيله آتش در كتاب دينكرد هم ذكر شده است « 4 » . در اين كتاب پنج وسيلهء معالجهء مذكور است از اينقرار : 1 - كلام مقدس ، 2 - آتش ، 3 - نباتات ، 4 - كارد ، 5 - « داغ » . مقصود از داغ گويا دود دادن عضو مريض با بعضى گياههاى معطر بوده است ، اما معالجه بوسيله كلام را ، يعنى اوراد و ادعيه ، كه از كتب مقدس استخراج كرده بودند ، مؤثرترين طريقه ميدانستند .

--> ( 1 ) - ايضا ، كتاب 8 ، فصل 20 ، فقره 4 . ( 2 ) - اين متن در ج 4 چاپ پشوتن از ص 181 ببعد و ترجمه انگليسى آن در ص 220 و ما بعد بطبع رسيده است . ترجمه از آن با حواشى توسط كاسارتلى Casarteli تهيه و در « موزئون » ، ج 5 ، ص 296 و 351 و ما بعد چاپ شده است . ( 3 ) - ونديداد ، فركرد 7 ، فقره 44 - 36 . ( 4 ) - دينكرد همانجا ، 7 .